Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zaburzeń koncentracji uwagi i impulsywności -ADHD jest jednym z często występujących zaburzeń wieku rozwojowego. Ocenia się, że występuje on u około 3-10% dzieci, przy czym częściej u chłopców, niż u dziewczynek.

Najprościej można powiedzieć, że u dzieci, u których stwierdzono ADHD w odmienny sposób pracuje mózg, ponieważ jest to zaburzenie neurorozwojowe. Ta odmienna praca mózgu uniemożliwia dziecku kontrolowanie swoich zachowań- zarówno w zakresie koncentracji np.: na zadaniach, pohamowania ruchliwości czy kontroli emocji. Najnowsze badania wykazują, że zespół nadpobudliwości psychoruchowej -ADHD jest zaburzeniem w dużym stopniu przekazywanym z pokolenia na pokolenie, czyli uwarunkowanym genetycznie. Na rozwój zaburzenia znaczący wpływ ma środowisko zewnętrzne np.: domowe. Trudna sytuacja domowa, brak stałych zasad i norm, niekonsekwencja rodziców, ich impulsywność, sprzyjają często nasilaniu się objawów. Dziecko nadpobudliwe szybciej działa niż myśli, nie zastanawia się nad konsekwencjami swojego czynu, często robi to, co mu w danej chwili przyjdzie do głowy, łatwo się denerwuje, płacze, jest bardzo wrażliwe, często bywa agresywne, popada w ciągłe konflikty.

Mózg dziecka z ADHD jest stale bombardowany różnymi informacjami, których nie umie odfiltrować, czyli wybrać najważniejszej w danej sytuacji.

Dzieci te szybko się rozpraszają, wszystko dla nich jest ciekawe i ważne.
W szkole na lekcji słyszą głos pani w klasie, ale jest on dla nich tak samo ważny jak hałas właśnie przejeżdżającego samochodu, śpiew ptaków, bicie dzwonów, szelest firan czy tykanie zegarka.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może występować w trzech formach:

*typ z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi tzw. „dzieci marzycielskie”, niepotrafiące się skupić, odbierane raczej jako spokojne. Typ ten jest bardziej powszechny u dziewczynek.

*typ z przewagą nadruchliwości, tzw. dzieci „żywe srebra” w ciągłym ruchu, niepotrafiące usiedzieć w miejscu, często nadmiernie gadatliwe, odpowiadają na pytanie nawet wtedy, gdy było ono zadane do kogoś innego. Charakterystyczny typ dla większości chłopców.

*podtyp mieszany –występują tu objawy charakterystyczne dla dwóch poprzednich typów

         Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) rozpoznaje się po analizie informacji o rozwoju i zachowaniu się dziecka w domu, przedszkolu lub szkole, badaniu lekarskim, konsultacji neurologicznej i psychologicznej.

Jakie zachowania dziecka mogą być objawami ADHD:

– stale wierci się na krześle

– raczej biega niż chodzi

– ma kłopoty z pójściem spać

– ma kłopoty z zaśnięciem

– ma koszmary lub lęki nocne

– jest bardzo gadatliwe

– biega po całym domu

– psoci w szkole lub w domu

– dokucza innym dzieciom

– nieumyślnie psuje różne rzeczy

– macha rękami i nogami

– ulega częstym urazom lub wypadkom

– na krótko się koncentruje

– łatwo się rozprasza

– źle zapamiętuje szczegóły

– jest mniej poważne od rówieśników

– często gubi lub zapomina rzeczy

– nie znosi zmian

– wtrąca się do rozmowy dorosłych

– ma wieczny bałagan wokół siebie

 – łatwo się denerwuje

– nie czeka na swoją kolej

– trudno przewidzieć, co zrobi

– łatwo się zniechęca

– łatwo się denerwuje

– chce natychmiastowej pochwały

– wydaje się, że nie słucha

– nie kończy czynności

– ma kłopoty z przestrzeganiem zasad

– wszystko je rozprasza

– jest nadwrażliwe na dźwięki

– wszystkiego musi dotknąć

– bywa agresywne

– łatwo się potyka

– wpada na różne przedmioty

– nie potrafi się skupić na jednym

– śni na jawie

– nie przepisuje dokładnie z tablicy

– ma kłopoty z planowaniem

– nie kończy rozpoczętych zadań

– stara się przewodzić w grupie

– nie przewiduje niebezpieczeństw

Większość z tych zachowań nie podlega do końca świadomej kontroli dziecka- oznacza to, że dzieci nie zachowują się w ten sposób intencjonalnie.

         Jeżeli większość wymienionych objawów obserwujesz u twojego dziecka oznacza to, że należy szukać pomocy u specjalisty.

                                                                                      Opracowanie

mgr Joanna Serafin, pedagog

Opracowano na podstawie: T. Wolańczyk, A. Kołakowski, M. Skotnicka, „Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci”.